Η ΔΑΕΜ είναι υπεύθυνη για την πιλοτική εφαρμογή στην Αθήνα και συνεργάζεται με το ΕΠΙΣΕΥ-ΕΜΠ. Στόχος είναι η μελέτη της επίδρασης του θερμικού στρες στους πολίτες. Για την συγκεκριμένη καμπάνια πολιτών, η ΔΑΕΜ συνεργάστηκε με την Διεύθυνση Καθαριότητας και Ανακύκλωσης του Δήμου Αθηναίων.
Η καμπάνια εστίασε στην συλλογή περιβαλλοντικών δεδομένων και παρατηρήσεων από εθελοντές ώστε να μελετηθεί η επίδραση των υψηλών θερμοκρασιών. Οι συμμετέχοντες συνέλεξαν δεδομένα για την θερμοκρασία, σχετική υγρασία (TRH) και θερμική δυσφορία με την χρήση σενσόρων που αναπτύχθηκαν από το ΕΠΙΣΕΥ.
Γιατί είναι σημαντική η καμπάνια
Η Αθήνα είναι μια από τις πόλεις της Ευρώπης με τις υψηλότερες θερμοκρασίες. Οι καύσωνες επιδρούν στον τρόπο που οι πολίτες κινούνται, εργάζονται και διαβιούν στην πόλη ενώ παράλληλα έχει σημαντικό αντίκτυπο στην υγεία τους. Για την ακριβή χαρτογράφηση του προβλήματος, είναι απαραίτητο να υπάρχουν για την Αθήνα πραγματικές παρατηρήσεις και δεδομένα από πολίτες που κινούνται στην πόλη με τα πόδια καθημερινώς και κατά τους καλοκαιρινούς μήνες και βιώνουν τη θερμική επιβάρυνση στην καθημερινή τους ζωή.
Η καμπάνια εστίασε στην συλλογή δεδομένων μέσω εύχρηστων συσκευών.
Αυτά τα δεδομένα βοηθούν την πόλη να αναγνωρίσει τις περιοχές με μεγαλύτερη θερμική επιβάρυνση και να στοχεύσει σε τοπικές λύσεις για ενίσχυση πρασίνου και παρεμβάσεις δροσιάς.
Πως σχεδιάστηκε η καμπάνια
Τον Ιούνιο 2024, η ΔΑΕΜ διοργάνωσε στην Αθήνα ένα co-creation εργαστήριο για την καμπάνια στο οποίο οι εργαζόμενοι οδοκαθαριστές αναγνωρίστηκαν ως η βασική ομάδα πολιτών που εκτίθεται ιδιαίτερα σε υψηλά επίπεδα θερμοκρασίας.
Η καμπάνια επισήμως ξεκίνησε τον Ιούνιο 2025 και διήρκησε όλο το καλοκαίρι.
Η ΔΑΕΜ συνεργάστηκε με την Διεύθυνση Καθαριότητας και Ανακύκλωσης που έπαιξε σημαντικό ρόλο στην καμπάνια, καθώς εξασφάλισε την συμμετοχή των εθελοντών οδοκαθαριστών.
Ενενήντα δύο εθελοντές στις επτά δημοτικές κοινότητες της Αθήνας έλαβαν σένσορες, διευρύνοντας την καμπάνια σε όλη την περιοχή της Αθήνας, όπως φαίνεται και στην εικόνα παρακάτω, ενώ η αρχική στόχευση ήταν να υλοποιηθεί σε μία μόνο δημοτική κοινότητα.
Περιοχή κάλυψης της TRH καμπάνιας στην Αθήνα
Οι συμμετέχοντες μπορούσαν να δηλώσουν δυσφορία λόγω καύσωνα με την χρήση ενός κουμπιού του σένσορα και οι παρατηρήσεις μεταδίδονταν στην πλατφόρμα του έργου Urban ReLeaf EcoPulse.
Βασικά αποτελέσματα της καμπάνιας
Η καμπάνια ολοκληρώθηκε με μεγάλη επιτυχία και συλλέχθηκαν χρήσιμα ποιοτικά δεδομένα. Συνολικά:
- 92 συσκευές μοιράστηκαν
- 84 εθελοντές ήταν ενεργοί στην χρήση και συλλογή δεδομένων
- Συνεπώς, ποσοστό ενεργού συμμετοχής στην καμπάνια πάνω από 91%
- 157.451 παρατηρήσεις σε όλη την Αθήνα
- Όλα τα περιβαλλοντικά δεδομένα που συλλέχθηκαν πιστοποιήθηκαν με βάση τα δεδομένα των επίσημων μετεωρολογικών σταθμών.
Η θερμική δυσφορία δηλώθηκε 87 φορές κατά την διάρκεια του καλοκαιριού. Οι υψηλότερες θερμοκρασίες μετρήθηκαν στις 25 Ιουλίου 2025, ενώ την συγκεκριμένη μέρα η Διεύθυνση Καθαριότητας είχε ενεργοποιήσει το πρωτόκολλο προστασίας από τον καύσωνα και έπαυσε τις εργασίες της μετά τις 11.30. Τα δεδομένα της καμπάνιας επικύρωσαν την σημασία αυτών των μέτρων.
Επίσης κατά την τελική ανάλυση των δεδομένων σημειώθηκε πως η θερμική δυσφορία είναι ένας πολύπλοκος δείκτης που επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες όπως: η ηλικία, η υγεία, η ενυδάτωση, ο ρουχισμός και ο χρόνος έκθεσης σε υψηλές θερμοκρασίες.
Επόμενα βήματα
Τα αποτελέσματα της καμπάνιας θα χρησιμοποιηθούν στην λήψη αποφάσεων από την πόλη για την επίτευξη των κλιματικών της στόχων. Τα δεδομένα επίσης θα αποτελέσουν την βάση για την πρόβλεψη δράσεων ώστε να μειωθεί η έκθεση στον καύσωνα και να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο αστικής νησίδας.
Επόμενες δράσεις που στηρίζονται στα αποτελέσματα της καμπάνιας περιλαμβάνουν:
- Στάσεις δροσιάς και προστασίας από τον καύσωνα σε περιοχές με έκθεση στις υψηλότερες θερμοκρασίες.
- Δομές πρασίνου και σκίασης
- Επιφάνειες και συστήματα υδρόψυξης
- Σημεία ψεκασμών δροσιάς και ενυδάτωσης.
Αυτές οι παρεμβάσεις σχεδιάζονται για την βελτίωση της ποιότητας ζωής και της ασφάλειας των πολιτών, κατοίκων, εργαζομένων και επισκεπτών της Αθήνας.
Η καμπάνια στην Αθήνα αποτελεί ένα πρότυπο για τον σχεδιασμό δράσεων από την πόλη με βάση τα δεδομένα που συλλέγονται από πολίτες.